သိေကာင္းစရာမ်ား

ကိုယ္ဝန္ေဆာင္တာဟာ (LMP) ေနာက္ဆံုး ရာသီလာတဲ့ရက္ကေန စတြက္ရင္ ပ်မ္းမွ်
ရက္သတၲပါတ္ေပါင္း (၄ဝ) ၾကာတယ္။ ကိုယ္ဝန္ကို (၃) လ စီ (၃) ပိုင္း
ခြဲျခားေလ့လာတယ္။ First trimester ပဌမ ၃ လ၊ Second trimester ဒုတိယ ၃ လ
နဲ႔ Third trimester တတိယ ၃ လလို႔ ေခၚၾကတယ္။
1. ပဌမ ၃ လဆိုတာ သေႏၶစတည္ခ်ိန္ကေန ေနာက္ ၁၂ ပါတ္အထိ။
2. ဒုတိယ ၃ လဆိုတာ ၁၃ ပါတ္ကေန ၂၇ ပါတ္အထိ၊
3. တတိယ ၃ လဆိုတာ ၂၈ ပါတ္ကေန ေမြးတဲ့အထိ။

၁-၁၂ ပါတ္ ကိုယ္ဝန္ မိခင္ေလာင္းမွာ ဘာေတြေျပာင္းလဲလာသလဲ။
• ေဟာ္မုန္းအေျပာင္းအလဲေတြေၾကာင့္ ကိုယ္ခႏၶာ စနစ္တိုင္းလိုလိုမွာ
အေျပာင္းအလဲေတြ အမ်ားၾကီးျဖစ္လာေစတယ္။
• လစဥ္ရာသီ မလာေတာ့ဘူး။
• စိတ္ပိုင္းေရာ ရုပ္ပိုင္းမွာပါေျပာင္းလာတယ္။
• ေမာပန္းလြယ္မယ္။
• ရင္သား နာတယ္၊ ပိုၾကီးထြားလာမယ္။
• ႏို႔သီးထိပ္ဖ်ားလဲ သိသိသာသာျဖစ္လာမယ္။
• အစာမေက်သလိုျဖစ္လာမယ္။ ပ်ိဳ႕ခ်င္-အန္ခ်င္ျဖစ္မယ္။
• Morning sickness ေခၚၾကတယ္။
• အစားအစာ တမ်ိဳးမ်ိဳးကို တပ္မက္မႈ ခ်ဥ္ျခင္းတပ္တာ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။
• စိတ္မူ ေျပာင္းလာႏိုင္တယ္။
• ဝမ္းခ်ဳပ္တတ္တယ္။
• ဆီးခဏခဏသြားခ်င္မယ္။ • ေခါင္းကိုက္မယ္။
• ရင္ပူမယ္။
• ကိုယ္အေလးခ်ိန္တိုးလာမယ္။ အန္တာ၊ အစာမစားခ်င္တာမ်ားရင္ အေလးခ်ိန္က်ႏိုင္တယ္။
• စားခ်ိန္၊ အိပ္ခ်ိန္ေတြ ေျပာင္းလာတတ္တယ္။ အစားကို နဲနဲ နဲ႔
ခဏခဏစားခ်င္လာမယ္။ ကိုယ္ဝန္ရင့္လာနဲ႔ ဒီလိုခံစားေနရတာေတြ ေကာင္းလာမယ္။
တခ်ိဳ႕မွာေတာ့ ေတာက္ေလွ်ာက္ ေနမေကာင္းျဖစ္ေနတတ္တယ္။
ရက္သတၲ (၄) ပါတ္ သေႏၶသား
• ကေလးဦးေႏွာက္နဲ႔ ခါးရိုးမၾကီးထဲက အာရံုေၾကာၾကီး စတင္ျဖစ္ေပၚလာျပီ။
• ႏွလံုးလဲ စတင္ျဖစ္လာျပီ။
• ေျခ-လက္ျဖစ္လာမဲ့ အရာလဲ ေပၚလာျပီ။
• သေႏၶသားဟာ တလကၼရဲ႕ ၂၅ ပံု ၁ ပံု အရွည္ရွိလာျပီ။

ရက္သတၲ (ဂ) ပါတ္ သေႏၶသား
• အဓိကအဂၤါအစိတ္အပိုင္းေတြ ျဖစ္ေပၚလာျပီ။ ကိုယ္ရယ္-ေခါင္းရယ္ရွိလာျပီ။
• ႏွလံုးခုန္တာ စည္းခ်က္က်က်ၾကားရျပီ။
• ေျခေတြ-လက္ေတြ ရွည္လာျပီ။ လက္ေခ်ာင္းေလးေတြ ပီျပင္လာျပီ။
• ေယာက္်ားေလး-မိန္ကေလး ခြဲျခားျဖစ္လာျပီ။
• မ်က္လံုးက မ်က္ႏွာေရွ႕ထြက္ျပဴလာျပီ။ မ်က္ရစ္ေပၚလာျပီ။
• ခ်က္က်ိဳးကို ေကာင္းေကာင္းျမင္လာရျပီ။
• ရက္သတၲ (ဂ) ပါတ္အကုန္မွာ သေႏၶသားက ကေလးငယ္ေလး၊ လူသားေလးလို
ပီျပင္လာျပီ။ တလကၼအထိ ရွည္လာျပီ။ အေလးခ်ိန္ တေအာင္စရဲ႕ ၈ ပံု ၁
ပံုရွိလာျပီ။ (၁ ေအာင္စ = ၂၈႕၃ ဂရမ္)

ရက္သတၲ (၁၂) ပါတ္ သေႏၶသား
• အာရံုေၾကာေတြနဲ႔ ၾကြက္သားေတြ တြဲလုပ္ႏိုင္လာၾကျပီ။
• လက္သီးဆုပ္တတ္လာျပီ။
• အျပင္ပန္းအရ ေယာက္်ားလိင္အဂၤါ၊ မိန္းမ လိင္အဂၤါေတြ ျမင္လာႏိုင္ျပီ။ ပဌမ
၃ လေနာက္မွာ (အာလ္ထြာေဆာင္း) ရိုက္ရင္ ေမြးမဲ့ကေလးရဲ႕ လိင္ကိုသိႏိုင္ျပီ။
• မ်က္ခြံေတြ ၾကီးထြားလာေနတဲ့ မ်က္လံုးကို ကာကြယ္တဲ့အေနနဲ႔ ပိတ္ထားမယ္။
၂၈ ပါတ္ထိ မဖြင့္ဘူး။
• ဦးေခါင္း ဖြံ႔ထြားေနတာ ေႏွးလိုက္ျပီ။ ကိုယ္ပိုင္းက ပိုၾကီးထြားလာမယ္။
၃ လကၼအထိရွည္လာျပီ။ တေအာင္စအထိ ေလးလံလာျပီ။

• ရက္သတၲ (၁၃-၂၈) ပါတ္ သေႏၶသား ကိုယ္ဝန္ ဒုတိယ (၃) လ
• မ်ားေသာအားျဖင့္ ကိုယ္ဝန္ ဒုတိယပါတ္ဟာ ပဌမပါတ္ထက္ ေနရထိုင္ရ
သက္သာေကာင္းမြန္ၾကတယ္။ ပ်ိဳ႕ခ်င္၊ အန္ခ်င္တာေတြ၊ အားကုန္တာေတြ
ေပ်ာက္သြားျပီ။ အသစ္အေျပာင္းအလဲေတြေတာ့ ရွိလာမယ္။ ဗိုက္ေဖါင္းလာတာက
ပိုသိသာလာမယ္။ အထဲက ကေလးလႈတ္တာ သိလာမယ္။ ကေလးက ေျခနဲ႔ကန္တာလဲ
သတိထားမိမယ္။

ရက္သတၲ (၁၆) ပါတ္ သေႏၶသား
• ေညာင္းတာ၊ ကိုက္တာ၊ ခါးနာတာျဖစ္လာမယ္။ ေပါင္-ေျခသလံုးေတြ နာႏိုင္တယ္။
• ဗိုက္၊ ေပါင္၊ ရင္သား၊ တင္ပါးေတြမွာ အေၾကာျပတ္တဲ့ အရာေတြ ထင္လာမယ္။
• ရင္သားထိပ္က အေရာင္ပိုမဲလာမယ္။
• ခ်က္ကေန ေအာက္တည့္တည့္ တန္းေနတဲ့ ခပ္မဲမဲ မ်ဥ္းေၾကာင္းထင္လာမယ္။
• ပါး၊ ႏွာေခါင္း၊ အေပၚႏႈတ္ခမ္း၊ နဖူး စတဲ့ေနရာမွာ အေရာင္ရင့္တဲ့
အစက္အေပ်ာက္ေတြေပၚလာႏိုင္တယ္။
• မ်က္ႏွာ ဘယ္ဘက္နဲ႔ ညာဘက္ ခပ္ဆင္တူတူျဖစ္လို႔ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္
မ်က္ႏွာဖံုးလို႔ ေခၚၾကတယ္။
• လက္ေတြမ်ာ ထံုက်င္က်င္ျဖစ္လာတာကို Carpal tunnel syndrome
(ကာပယ္လ္-တာနယ္လ္-ဆင္ဒရုမ္း) ေခၚတယ္။
• ဗိုက္၊ လက္ဖဝါး၊ ေျခဖဝါးေတြ ယားႏိုင္တယ္။ တကယ္လို႔ ပ်ိဳ႕-အန္တာ၊
အသား-ဆီးဝါတာ၊ အစားပ်က္တာ၊ အားကုန္တာေတြနဲ႔ယားတာ တြဲျဖစ္ရင္ေတာ့
ဆရာဝန္ျပပါ။ အသဲကို စစ္ေဆးဘို႔ လိုမယ္။
• ေျခသလံုး၊ လက္၊ မ်က္ႏွာေတြ ေရာင္ႏိုင္တယ္။ တကယ္လို႔ ေရာင္တာက မ်ားတယ္။
ဆီးအနည္ပါေနမယ္၊ ကိုယ္အေလးခ်ိန္တိုးတာ မ်ားမယ္ဆိုရင္ ဆရာဝန္ျပပါ။

ရက္သတၲ (၁၆) ပါတ္ သေႏၶသား
• ၾကြက္သားေတြ၊ အရိုးေတြ ပိုျဖစ္ေပၚလာၾကျပီ။ အရိုးစနစ္က ပိုျပည့္စံုလာျပီ။
• အေရျပားလဲ ျဖစ္လာျပီး ပါးလြန္းလို႔ ဒိုးယိုေပါက္ျမင္ရသေလာက္ဘဲ။
• Meconium ငယ္ခ်ီး ဆိုတာ ျဖစ္လာျပီ။ အူေတြက စလႈတ္ရွားလာေနျပီ။
• ပါးစပ္က စုပ္တဲ့ တံု႔ျပန္မႈ စလုပ္ႏိုင္လာျပီ။
• အရွည္ ၄-၅ လကၼ နဲ႔ အေလးခ်ိန္ ၃ ေအာင္စရွိလာျပီ။

ရက္သတၲ (၂ဝ) ပါတ္ သေႏၶသား
• ပိုလႈတ္ရွားတတ္လာျပီ။
• Lanugo ေခၚတဲ့ ကိုယ္ေမႊးႏုေလးေတြက တကုိယ္လံုးဖံုးေနျပီ။ Vernix ေခၚတဲ့
ဖေယာင္းလိုအရာလဲရွိလာျပီ။
• မ်က္ခံုးေမႊး၊ မ်က္ေတာင္ေမႊး၊ လက္သည္း-ေျခသည္းေတြ ျဖစ္လာျပီ။
• အၾကားအာရံုရွိလာျပီ။ မ်ိဳခ်တတ္လာျပီ။
• ၆ လကၼရွည္ျပီး ၉ ေအာင္စ ေလးလာျပီ။

ရက္သတၲ (၂၄) ပါတ္ သေႏၶသား
• Bone marrow ရိုးတြင္းျခင္ဆီျဖစ္လာလို႔ ေသြးဥေတြထုတ္လုပ္လာျပီ။
• Taste buds လွ်ာမွာ အရသာခံႏိုင္တဲ့ အဖုေလးေတြျဖစ္လာျပီ။
• လက္ေဗြ၊ ေျခေဗြေတြျဖစ္လာျပီ။
• ေခါင္းမွာ တကယ့္ဆံပင္ျဖစ္လာျပီ။
• အဆုပ္ေတြျဖစ္လာျပီ။ အလုပ္ေတာ့မလုပ္ေသးဘူး။
• Startle reflex ေခၚတဲ့ ရုတ္တရက္တခုခုကေန ထိခိုက္ေစသလိုမ်ိဳး
သက္ေရာက္မႈရွိတာကို အလုိလို တံုး႔ျပန္ႏိုင္စြမ္းဆိုတာ ရွိလာျပီ။ ဥပမာ
မ်က္စိကို ကာကြယ္ဘို႔ မ်က္ေတာင္ပိတ္ျပစ္တာမ်ိဳး။ လက္ေတြကလဲ အဲလိုသေဘာ
လုပ္တတ္လာျပီ။ ဦးေႏွာက္ ေအာက္ေျခကေန လုပ္ေပးတာျဖစ္တယ္။
• အိပ္တတ္၊ နိးတတ္လာျပီ။
• ေယာက္်ားေလးဆိုရင္ ဗိုက္ထဲမွာ စျဖစ္ခဲ့တဲ့ က်ားအစိဟာ ကပ္ပဲ့အိတ္ထဲဆင္းလာျပီ။
• မိန္းကေလးဆိုရင္ သားအိမ္၊ မ်ိဳးဥအိမ္ေတြ ေနသားတက်ျဖစ္လာျပီ။
• အရပ္က ၁၂ လကၼရွည္ျပီ။ အဆီကုိစုေဆာင္းတတ္လာလို႔ ကိုယ္အေလးခ်ိန္တက္လာမယ္။
၁ ေပါင္ခြဲေလးလာျပီ။

တတိယ (၃) လပိုင္း ရက္သတၲ (၂၉-၄ဝ) ပါတ္
• အသက္ရွဴရတာ နဲနဲခက္လာမယ္။ ကိုယ္လက္သန္႔ရွင္းဘို႔ ခဏခဏသြားရမယ္။
ၾကီးထြားလာတဲ့ကေလးက ဆီးအိမ္နဲ႔ အစာေဟာင္းအိမ္ေတြကို ဖိလာလို႔ျဖစ္ရတယ္။
• စိတ္ပိုင္းခံစားရတာ ေျပာင္းလာမယ္။ ကေလးအတြက္ စိုးရိမ္တာေရာ
ဝမ္းေျမာက္တာပါ စိတ္ထဲမွာ လႊမ္းမိုးလာမယ္။
• ရင္ပူမယ္။
• ေျခ-လက္-မ်က္ႏွာ ပိုေရာင္လာတတ္တယ္။
• လိပ္ေခါင္းရွိလာမယ္။
• ရင္သားက တင္း-နာမယ္။ ညွစ္ၾကည့္ရင္ Pre-milk ႏို႔ဦးရည္ၾကည္ေခၚတဲ့
Colostrums ထြက္မယ္။
• ခ်က္ကစူလာမယ္။
• အိပ္ရတာခက္လာမယ္။
• သားအိမ္ဝက ေျပာင္းလာမယ္။ ပိုပါးျပီး ေပ်ာ့လာမယ္။ Effacing ေခၚတယ္။

ကိုယ္ဝန္ ၃၂ ပါတ္
• ကေလးအရိုးေတြအားလံုး ျဖစ္ေျမာက္လာျပီ။ ေပ်ာ့ေနေသးတယ္။
• ေျခကန္တာ သန္လာျပီ။
• အလင္းေရာင္ရရင္ မ်က္စိမွိတ္တတ္-ဖြင့္တတ္ျပီ။
• အေရးပါတဲ့ (ကယ္လ္စီယမ္) နဲ႔ သံဓါတ္ေတြကို ေလွာင္ထားႏိုင္လာျပီ။
• အရင္ကရွိေနခဲ့တဲ့ Lanugo အေရျပားႏုေလးေတြေနရာ တကယ့္အေရျပား အစားထိုးလာျပီ။
• အေလးခ်ိန္က တိုးသထက္တိုးလာတယ္။ ၇ ရက္တပါတ္မွာ ဂ ေအာင္စႏွဳန္းတိုးလာမယ္။
အခုဆိုရင္ ၁၅-၁၇ လကၼအရပ္ရွိျပီ။ ၄ ေပါင္၊ ၄ ေပါင္ခြဲေလးလာျပီ။

ကိုယ္ဝန္ ၃၆ ပါတ္
• အေပၚဖံုး Vernix ဖေယာင္းလႊာ ပိုထူလာမယ္။
• အဆီပိုမ်ားမယ္။ သားအိမ္ထဲမွာ သူကပိုၾကီးလာလို႔ အရင္ကေလာက္
လႈတ္ရွားမရျဖစ္လာတယ္။ ၁၆-၁၉ လကၼ နဲ႔ ၆-၆႕၅ ေပါင္ရွိလာျပီ။

၃၇-၄ဝ ပါတ္
• ၃၇ ပါတ္ျပည့္ရင္ လေစ့ျပီလို႔ ေျပာႏိုင္တယ္။
• အမ်ားဆံုးကိုယ္ဝန္ေတြမွာ ကေလးေခါင္းက ေအာက္ဖက္မွာ သတ္သတ္မွတ္မွတ္ရွိလာျပီ။

ကုိယ္၀န္ေဆာင္ေတြ အေမး မ်ားေသာ ေမးခြန္းမ်ား

ကုိယ္၀န္ေဆာင္ မိခင္ေလာင္းမ်ား ေမးေလ႔ရွိေသာ ေမးခြန္းမ်ား

ေမး - ကုိယ္၀န္ေဆာင္စဥ္မွာ ဘာေၾကာင့္ ေကာင္းမြန္ျပည့္၀စြာ စားေသာက္ဖို႕ လိုအပ္တာပါလဲ။

ေျဖ - က်န္းမာေရးႏွင့္ညီညြတ္တဲ့ စားေသာက္မႈဟာ ကိုယ္၀န္ေဆာင္ကိုေရာ သေႏၶသားကိုပါ က်န္းမာေစတာ ေၾကာင့္ အေရးၾကီးပါတယ္။ မိခင္ရဲ႕စားေသာက္တဲ့ အစားအစာမ်ားေၾကာင့္သာ သေႏၶသားက ၾကီးထြားရတာ ျဖစ္သလို၊ သူက်န္းက်န္းမာမာရွိိိိိိေစရန္ လိုအပ္တဲ့အာဟာရေတြရဖို႕ကိုလည္း မိခင္စားေသာက္တဲ့ အစားအစာ ေတြေပၚမွာပဲ မွီခိုရတာျဖစ္ပါတယ္။ ကိုယ္၀န္ေဆာင္မိခင္တိုင္း အစားအေသာက္မွရတဲ့စြမ္းအင္၊ အာဟာရနဲ႕ ေရ ဓါတ္ေတြပိုျပီး လိုအပ္ပါတယ္။ ဒီအခ်ိန္မွာ ကိုယ္စားေနက်ပမာဏထက္ ပိုျပီးတိုးတက္စားေသာက္ေပးဖို႔လိုအပ္ ပါတယ္။ ကိုယ္၀န္ေဆာင္စဥ္အတြင္းမွာ အထူးအေရးၾကီးတာကေတာ့ ကိုယ္ခႏၶာအတြက္လပ္တဲ့ ကယ္လ္ဆီယမ္ မါတ္၊ သံဓါတ္္္္္္္္္္္္္္္္္္္္္္္္္ႏွင့္ ေဖာလစ္အက္ဆစ္လို႕ေခၚတဲ့ အာဟာရဓါတ္ေတြ လံုလံုေလာက္ေလာက္ရႏိုင္ဖုိ႕ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

ေမး - ကိုယ္၀န္ေဆာင္စဥ္မွာ ဗီတာမင္ႏွင့္သတၱဳဓါတ္ေတြ ျဖည့္စြက္စားေသာက္ေပးဖို႕ လိုပါသလား။

ေျဖ - အဓိကလိုအပ္တဲ့ ဗီတာမင္ႏွင့္သတၱဳဓါတ္မ်ားကို ေန႕စဥ္စားသံုးတဲ့အစာအာဟာရမ်ားမွ ရရွိေအာင္ စားသံုး ျခင္းက အေကာင္းဆံုးျဖစ္ပါတယ္။ မွ်တတဲ့စားေသာက္မွဳပံုစံျဖစ္ေအာင္ စီစဥ္စားသံုးပါ။ အဓိကလိုအပ္တဲ့ သံဓါတ္၊ ေဖာလစ္အက္ဆစ္ဓါတ္၊ ကယ္လ္ဆီယမ္ႏွင့္ အမွ်င္ဓါတ္တို႕ကို ႏွံစားသီးႏွံမ်ား၊ ဟင္းသီးဟင္းရြက္ႏွင့္ သစ္သီး၊ ႏို႕ႏွင့္ ႏို႕ထြက္ပစၥည္းမ်ားအျပင္ အသားမ်ားစားသံုးျခင္းျဖင့္လည္း ရရွိႏိုင္ပါတယ္။ ကိုယ္၀န္ေဆာင္မိခင္တို႕ အ တြက္ အထူးစီစဥ္ထုတ္လုပ္ထားေသာ ႏို႕ႏွင့္ ႏို႕ထြက္ပစၥည္းမ်ားကို စားသံုးျခင္းျဖင့္လည္း ရရွိႏိုင္ပါတယ္။ ကိုယ္ ၀န္ေဆာင္အားေဆးမ်ားႏွင့္ အျခားအားေဆးမ်ားကိုေတာ့ ဆရာ၀န္၊ သားဖြားဆရာမမ်ားကို တိုင္ပင္ျပီးမွ သံုးစြဲ သင့္ပါတယ္။

ေမး - ကိုယ္၀န္ေဆာင္ကာလမွာ ခႏၶာကိုယ္အေလးခ်ိန္ မည္မွ်တက္လာပါသလဲ။

ေျဖ - ကိုယ္အေလးခ်ိန္တက္ႏွဳန္းဟာ ကုိယ္၀န္ေဆာင္ရဲ႕ အရပ္အျမင့္နဲ႕လည္း ဆိုင္ပါတယ္။ ေယဘူယ် အား ျဖင့္ေတာ့ ၁၅ေပါင္မွ ၄၀ေပါင္အထိ တက္လာပါတယ္။

ေမး - ႏို႕မၾကိဳက္တဲ့ ကိုယ္၀န္ေဆာင္ေတြအတြက္ တစ္ေန႕ကို ၃-၄ၾကိမ္ ႏို႕ေသာက္ဖို႕အတြက္ ဘယ္လိုစီစဥ္ႏိုင္ ပါသလဲ။

ေျဖ - ႏို႕အစား ဒိန္ခဲ၊ ပူတင္းႏွင့္ ဒိန္ခ်ဥ္မ်ားကိုလည္း စားသံုးႏိုင္ပါတယ္။

ကိုယ္၀န္ေဆာင္စဥ္ ျဖစ္ေလ့ရွိေသာ ေ၀ဒနာမ်ား (Common Complaints)

ကိုယ္၀န္ေဆာင္ကာလရဲ႕ ပထမဆံုးရက္သတၱပါတ္မ်ားမွာ စိုးရိမ္စရာမလိုတဲ့ ေ၀ဒနာေလးေတြ ခံစားရတတ္ ပါတယ္။

ခါးနာျခင္း (Backache)

ၾကီးထြားလာတဲ့ ကုိယ္၀န္ရဲ႕အေလးခ်ိန္ေၾကာင့္ ခါးရိုးမွာ အားသက္ေရာက္မွဳျဖစ္လာရတာေၾကာင့္ ခါးႏွင့္ ခါး ေအာက္ပိုင္း အရိုးအဆစ္ေတြ နာက်င္မွဳျဖစ္တတ္ပါတယ္။

ဘယ္လိုသက္သာေအာင္လုပ္မလဲ (What to do to avoid ...)

- ခါးႏွင့္ကိုယ္ကို ေျဖာင့္ေျဖာင့္ေနပါ။

- ဖိနပ္အနိမ့္မ်ားကိုသာ စီးပါ။

- တစ္ခုခုကို မယူမည္ဆိုလွ်င္ ဒူးကိုသာေကြးပါ။ ခါးကိုမကုန္းပါႏွင့္။

- ထိုင္ရာမွ ထခ်င္လွ်င္ လက္ကိုေပါင္ေပၚတြင္ေထာက္ အားယူျပီးထပါ။

- အိပ္ေနရာမွ ထလိုုလွ်င္ ေဘးတေစာင္းျဖစ္ေအာင္ ျပဳျပင္ျပီး လက္ေမာင္းမ်ားအားကို အသံုးျပဳရ်္ထပါ။

သြားဖံုးမ်ား ေသြးထြက္ျခင္း (Bleeding Gum)

ကိုယ္၀န္ေဆာင္စဥ္မွာ ႏုနယ္လာတဲ့သြားဖံုးမ်ား ေသြးထြက္လြယ္ပါတယ္။ ဂရုျပဳျပီး သြားတိုက္ျခင္း၊ ခံတြင္း စစ္ေဆးမွဳမ်ား ျပဳလုပ္ျခင္းတို႕သည္ သြားမ်ား ပ်က္စီးမွဳကို အကာအကြယ္ျဖစ္ေစပါသည္။

အသက္ရွဴမ၀ျခင္း (Breathlessness)

ကိုယ္၀န္ေဆာင္ေနစဥ္ အသက္ရွဴမမွဳေတြ ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ ၾကီးထြားလာတဲ့ သားအိ္မ္က ရင္ေခါင္း တြင္းက အေျမွးပါးေလးကို တြန္းပင့္ထားသလို ျဖစ္လာျခင္းေၾကာင့္ ျဖစ္ပါတယ္။ ပက္လက္ေနလွ်င္ ပိုျပီးအဆင္ မေျပ ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ အိပ္တဲ့အခါ ေခါင္းအံုးမ်ား ပိုအသံုးျပဳျပီးအိပ္စက္ပါ။ ကိုယ္၀န္ေနာက္ဆံုးလမွာေတာ့ ဒီျပႆနာေပ်ာက္သြားမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

၀မ္းခ်ဳပ္ျခင္း (Constipation)

ကိုယ္၀န္ေဆာင္ေနခ်ိန္တြင္ ခႏၶာကိုယ္တြင္းအူလမ္းေၾကာင္းမ်ား ပံုမွန္ထက္ ေႏွးေကြးစြာ အလုပ္ လုပ္ ေသာေၾကာင့္ ၀မ္းခ်ဳပ္ျခင္း မၾကာခဏျဖစ္တတ္ပါသည္။

သက္သာေအာင္ ဘာေတြလုပ္ရမည္လဲ (What to do to ...)

- အမွ်င္ဓါတ္မ်ားမ်ားပါတဲ့အစာမ်ား၊ သစ္သီး၊ အစိမ္းေရာင္ ဟင္းသီးဟင္းရြက္မ်ားစားသံုးျပီး ေရမ်ားမ်ား ေသာက္ ေပးပါ။

- ၀မ္းသြားလိုပါက ခ်ဳပ္တည္းမထားပါႏွင့္။

- ၀မ္းခ်ဳပ္တာ ဆက္တိုက္ျဖစ္ေနလွ်င္ေတာ့ ၀မ္းေပ်ာ့ေဆး၊ ၀မ္းႏုတ္ေဆးမ်ားကို ဆရာ၀န္ႏွင့္ တိုင္ပင္ျပီး ေသာက္ သံုးပါ။

ၾကြက္တက္ျခင္း (Cramp)

တစ္ခ်ိဳ႕ေသာ ကိုယ္၀န္သည္မ်ားဟာ ေျခေထာက္ႏွင့္ ေျခသလံုးၾကြက္သားတက္သည့္ ေ၀ဒနာမ်ား ခံစားရ တတ္ ပါတယ္။ ညဘက္ေတြမွာ ပိုျပီးျဖစတ္ပါတယ္။ ေျခေထာက္အေၾကာေလွ်ာ့ျခင္း၊ ေဆးလူးျခင္း၊ ေခတၱလမ္းေလွ်ာက္ ေပးျခင္းျဖင့္ သက္သာေအာင္ လုပ္ေပးႏိုင္ပါတယ္။

ေခါင္းမူးျခင္း (Dizziness)

ခႏၶာကိုယ္အတြင္း ဟိုမုန္းဓါတ္မ်ားေျပာင္းလဲမွဳေၾကာင့္ ပက္လက္ေနထိုင္စဥ္၊ ရုတ္တရက္ထလိုက္စဥ္၊

အခ်ိန္ၾကာၾကာရပ္ေနစဥ္ စတဲ့အေျခအေနေတြမွာ ေခါင္းမူးတတ္ပါတယ္။ ဒီလိုမူးေ၀လာလွ်င္ ထိုင္ခ်လိုက္ပါ၊ ဦးေခါင္းကို ငံု႕ထားပါ။ ပက္လက္မေနပါႏွင့္။

မၾကာခဏဆီးထြက္ျခင္း (Frequent Urination)

မၾကာခဏဆီးထြက္မွဳကေတာ့ ကိုယ္၀န္ေဆာင္အေစာပိုင္းကာလမ်ားႏွင့္ ေနာက္ပိုင္းကာလေတြမွာ

အျဖစ္မ်ားပါတယ္။ ညဘက္အိပ္ယာ၀က္ခါနီး ေရမ်ားမ်ားမေသာက္ရန္ လိုအပ္ပါတယ္။

ရင္ပူတဲ့ေ၀ဒနာ (Heartburn)

အစာအိမ္ထဲက အက္ဆစ္ဓါတ္ေတြဟာ ရင္ေခါင္းေပၚတက္လာတတ္တာမို႕ ရင္ပူတဲ့ေ၀ဒနာကို ကိုယ္ ၀န္ေဆာင္ ေတြခံစားရတတ္ပါတယ္။ ပက္လက္အိပ္ေနရင္ ပိုဆိုးတတ္တာမို႕ ေခါင္းအံုးျမင့္ျမင့္ထားျပီးအိပ္ပါ။

အစာကိုနည္းနည္းႏွင့္ အၾကိမ္မ်ားမ်ားစားသံုးပါ။ အိပ္ယာ၀င္ခါနီး (၄)နာရီအလိုမွာေတာ့ ဘာမွမစားသင့္ေတာ့ ပါဘူုး။ အစာအိမ္ေဆးျဖစ္တဲ့ Antacid ေဆးေတြကိုေတာ့ ကိုယ္၀န္ေဆာင္ပထမ ၁၂ပတ္မွာ လံံုး၀မစားသင့္ပါဘူး။

ယားယံျခင္း (Itching)

ကိုယ္၀န္ေဆာင္စဥ္မွာ ၀မ္းဗိုက္အေၾကာေတြ ဆန္႕ထြက္ရတာေၾကာင့္ ယားယံ(နာက်င္ကိုက္ခဲ)မွဳ ကေလးေတြ ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ေမြးဖြားခါနီး သံုးလေလာက္အထိ ဒီျပႆနာျဖစ္ေနရင္ေတာ့ ဆရာ၀န္ ႏွင့္ ျပသသင့္ပါတယ္။ ဒါဟာ အသည္းေရာဂါတစ္ခုခုရဲ႕ လကၡဏာျဖစ္တတ္ပါတယ္။

မူးေ၀ေအာ့အန္ျခင္း (Nausea and Morning Sickness)

မူးေ၀ေအာ့အန္တာကေတာ့ ကိုယ္၀န္ရွိျခင္းရဲ႕ ဦးဆံုးလကၡဏာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဆိုးဆိုး၀ါး၀ါး နံနက္ပိုင္း မွာ ျဖစ္တတ္သလို တစ္ေန႕လံုးလည္း ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ ကိုယ္၀န္၁၂ပတ္ေလာက္ေရာက္ရင္ေတာ့ ေပ်ာက္သြား တတ္ပါတယ္။

၀မ္းသြားလွွ်င္နာက်င္သည့္ေရာဂါ (Piles)

ကိုယ္၀န္ေဆာင္ကာလမွာ ၀မ္းသြားတဲ့အခါ နာက်င္တာ၊ ၀မ္းသြားလွ်င္ေသြးပါတာေတြ ျဖစ္တတ္ ပါ တယ္။ ၀မ္းခ်ဳပ္လွ်င္ ပိုျဖစ္တတ္ပါတယ္။

ဘယ္လိုကာကြယ္မလဲ (What to do ...)

- ၀မ္းမခ်ဳပ္ေအာင္ ဂရုစိုက္ပါ။ အမွ်င္ဓါတ္မ်ားမ်ားပါတဲ့အစာေတြ စားေပးပါ။

- ၾကာၾကာမတ္တပ္မရပ္ပါႏွင့္။

- မိမိအိပ္ယာေျခရင္းပိုင္းကို ျမင့္ျမင့္ရွိပါေစ။

- စအိုအတြင္းပိုင္း ကၽြံထြက္လာပါက လက္ျဖင့္အသာအယာ ျပန္လည္ထိုးသြင္းပါ။

အအိပ္ခက္ျခင္း (Difficulty in Sleeping)

ကို္ယ္၀န္ေဆာင္မ်ား ေမြးခါနီးေလ အအိပ္ခက္တဲ့ ျပႆနာပိုဆိုးေလ ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ သေႏၶသား ကလည္း ညဖက္မ်ားမွာ ပိုလွဳပ္ရွားတတ္ျပီး ကိုယ္တြင္းဇီ၀ကမၼလုပ္ငန္းမ်ားကလည္း တစ္ခါတစ္ရံပံုမွန္ မရွိတာ ေၾကာင့္ အအိပ္ခက္တတ္ပါတယ္။ အိပ္ေဆးမ်ား မသံုးပါႏွင့္။ ညဘက္အိပ္ယာ၀င္ခါနီး ေရေႏြးျဖင့္ ေရခ်ိဳးျခင္း၊ ထိုင္လ်က္ မက်တက်အေနအထားျဖင့္ အိပ္စက္ျခင္း၊ ၀မ္းဗိုက္နံေဘးတြင္ ေခါင္းအံုးထားျပီး တေစာင္း အိပ္စက္ ျခင္းတို႔ကို ျပဳလုပ္ၾကည့္သင့္ပါတယ္။

အေရျပားႏွင့္ ဆံပင္မ်ားတြင္ ျဖစ္လာေသာ အေျပာင္းအလဲ မ်ား (Skin and Hair Change)

ကိုယ္၀န္သည္ မိခင္မ်ားတြင္ အရျပားအေရာင္ေျပာင္းလာျခင္း ၊ ဦးေခါင္းမွ ဆံပင္ တိုးပြားျခင္းမ်ား

ျဖစ္တတ္ပါသည္္္္။ ဆံပင္မ်ား အဆီပိုထြက္လာတတ္ပါသည္။ မီးဖြားၿပီးေနာက္ မၾကာမီ အေရျပားအေရာင္ နဂို အတိုင္းျပန္ျဖစ္လာၿပီး ဆံပင္မ်ား ျပန္ကြ်တ္သြားတတ္ပါသည္။

ကိုယ္တြင္အစငး္ရာကဲ႕သို႔ အမာရြတ္မ်ား ျဖစ္လာျခင္း (Stretch Mark)

ကိုယ္၀န္ေဆာင္ကာလ အတြင္း အခ်ဳိ႕ေသာ ကိုယ္၀န္သည္မ်ားသည္ ေပါင္၊ ၀မ္းဗိုက္၊ ရင္သားမ်ားတြင္ အနီေရာင္အမွတ္မ်ား ေပၚလာတတ္ပါသည္။။ မီးဖြားၿပီးေနာက္ပိုင္း တျဖည္းျဖည္းေမွးမွိန္သြားတတ္ပါသည္။

အျဖဴဆင္းျခင္း (Thrush)

ေမြးလမ္းေၾကာင္းထိပ္၀ တြင္ မႈိေၾကာင့္ ကူးစက္နာျဖစ္ရျခင္း ျဖစ္သည္။ ကိုက္ခဲျခင္း၊ နာက်င္ျခင္း၊ စ သည့္ ေ၀ဒနာမ်ား ခံစားရတတ္ပါသည္။ ၀မ္းတြင္းမွ ကေလးငယ္၏ပါးစပ္သို႔ ကူးစက္တတ္ေသာေၾကာင့္ ဆရာ၀န္ ႏွင့္ ျပသ၍ ကုသမႈခံယူရပါမည္။

ေမာပန္းႏြမ္းနယ္ျခင္း (Tiredness)

ကိုယ္၀န္အစပိုင္း ရက္သတၱပတ္မ်ားတြင္ ေမာပန္းႏြမ္းနယ္မႈမ်ား ခံစားရတတ္ပါသည္။ ကိုယ္၀န္ ၁၄ ပတ္ ေလာက္မွာေတာ့ ေပ်ာက္သြားတတ္ပါသည္။ ကိုယ္၀န္သည္ တစ္ဦး အေနျဖင့္ ေမာပန္းလာပါက အနားယူပါ။